Tıbbi Bilgiler

Ürolojik hastalıklarla ilgili tıbbi bilgiler yer almaktadır.

idrarInkontinansi

İdrar inkontinansı nedir?

03.06.2015

Üriner İnkontinans, halk arasında kontrolsüz olarak idrar kaçırma ya da idrar tutamama olarak tanımlanır. Uluslararası İnkontinans Derneği (ICS) miktarı ne olursa olsun her türlü istemsiz idrar kaçırma durumu üriner inkontinans olarak tanımlamıştır. İnsanoğlu idrar tutamayarak doğar ve büyüdükçe hijyenik faktörler başta olmak üzere toplumsal kurallar ve de sosyal hayat açısından kontrol etmeyi öğrenir. Yaşam süresi arttıkça buna bağlı olarak yaşlı nüfus da artış gözlenmektedir. Yaşlı nüfusun sosyal açıdan toplumla bütünleşebilmesi ve topluma uyum sağlaması, bunu başarabilmek için de kaliteli yaşaması ve yaşlanması oldukça önemlidir. Bu sebeple inkontinans sosyal hayattan kopma ya da yaşamı ev ile sınırlama nedeni olarak görülmemelidir; tam tersine insanlar yaşlılık dönemlerinde daha fazla toplumla bütünleşmelidir.

Üriner inkontinans kadınlarda erkeklere oranla 3-4 kat daha fazla görülmektedir. Kadınlarda herhangi bir yaşta başlayabilir, aynı zamanda gebelik, doğum veya menopoz sonrası da görülebilir. Hem kadınlarda hem erkeklerde yaş ilerledikçe görülme sıklığı da artar. Şişmanlık (obezite), uzun süren kabızlık, astım, bronşit ve diyabet gibi rahatsızlıklar dışında, kronik hastalıklara bağlı olarak da görülür.

İdrar kaçırmanın sebepleri ve risk faktörleri nedir?

  • İlerleyen Yaş: Menapoz oluşunca ve yaşın ilerlemesiyle ve östrojen hormonunun azalmasıyşa leğen kemiği içindeki mesane ve rahmi yerinde tutan destek dokular zayıflamakta ve idrar kaçırma, üriner inkontinans artmaktadır.
  • Doğum: Fazla sayıda doğum, iri bebek, doğumda vakum kullanılması gibi sebepler idrar kaçıran kadınlarda sıklıkla mevcuttur.
  • Fazla Kilolu Olmak, Obezite: Aşırı kilolularda karın içi basınç artmakta ve idrar kaçırma daha sık olmaktadır.
  • Kalıtımsal Sebepler: Bazı kadınların destek dokuları ve bağları doğumlarından itibaren zayıftır ve idrar kaçırmaya yatkındırlar.
  • Kabızlık: Ikınma, destek dokuları zayıflatmaktadır.
  • Sigara: Sigara içenlerde idrar kaçırma daha sık görülmektedir.
  • Kronik Hastalıklar: Astım, bronşit, diyabet, kas hastalıkları ve omurganın kaza sonucu travması risk faktörüdür.
İnkontinans türleri nedir? Stres İnkontinans: Karın içi basıncı arttıran; gülmek, hapşırmak, ağır kaldırmak ve öksürmek gibi aktiviteler esnasında istemsiz idrar kaybı oluşur. Stres inkontinans, kadın mesane zayıflığında görülen en sık çeşittir. Mesaneyi destekleyen pelvik taban kaslarının zayıflaması sonucu stes tipi inkontinans görülmektedir. Pelvik taban kasları alt idrar yolu organlarını desteklemektedir. Güldüğümüz ya da öksürdüğümüz sırada mesane üzerindeki basınç artar ve pelvik taban kasları artık idrarı içeride tutacak derecede mesaneyi sıkamaz. En sık rastlanan durumlar; çok sayıda doğum, iri bebek doğurma, fazla kilolar ve menopozdur. Stres inkontinans herhangi bir yaşta görülebilmektedir, her 4 kadından 1’I hayatlarının herhangi bir döneminde stres inkontinansını yaşar.

Urge (Sıkışma) İnkontinans: Ani sıkışma sonucu çok acil idrara çıkma ihtiyacı hissetme durumudur. Bu durum genellikle hiçbir uyarı sinyali vermeksizin gerçekleşir ve yüksek miktarlara kadar ulaşabilir. Bu tür inkontinans mesane kaslarının aşırı aktif ve duyarlı olmasından kaynaklanmaktadır ve aşırı aktif mesane olarak isimlendirilir. Bir kişi ortalama olarak günde 4 veya 8 kez idrara çıkar. Normale oranla daha sık idrara çıkma ihtiyacı duyuyorsanız bu durum sıkışma türü inkontinans belirtisi olabilir.

Miks (Karma) Tipi İnkontinans: Stres ve urge şeklindeki inkontinans türlerinin kombine halidir. Bazı kadınlar miks tip idrar kaçırma olayı yaşar. Eğer mesane zayıflığının her iki tipini yaşıyorsanız genellikle bir tanesinin diğerine oranla daha belirgin olduğunu göreceksiniz. Bu durumda ne yapabilirsiniz bölümüne baktığınızda, en çok yaşadığınız belirtilerin üzerine yoğunlaşmalısınız. Yeterli gelişmeyi gösterdiğinizi hissettiğiniz zaman, diğer belirtilerin üzerine yoğunlaşabilirsiniz. Bu tip inkontinansın her iki formu hastaların %20’sinde birlikte görülmektedir.

Overflow (Taşma) Tipi İnkontinans: Bu tip idrar kaçırma yani inkontinans mesanenin aşırı gerilmesine bağlı olmaktadır. Mesane kapasitesinin üzerinde idrar biriktiğinde idrar yapma zorunluluğu hissetmeden küçük miktarda idrar kaçırması, taşma tipi idrar kaçırmanın tarifidir. Eğer sinirler zarar görmüşse veya mesane kasları çok zayıflamışsa idrar yapma sinyali beyine hiç ulaşmayabilir. Mesane dolu kalır. Artan idrarın oluşturduğu basınç, mesane boynunun damlatma tarzında idrar kaçırmasına neden olur. Diyabet, geniş pelvik operasyonlar, omurilik yaralanmaları, prostat büyümesi ve multipl skleroz gibi bazı kas hastalıklarında sık görülmektedir.